నవరాత్రులు

వరాహ పురాణాం ప్రమాణంగా మార్కండేయ మహర్షిఅడిగిన సందేహానికి

చతుర్ముఖ బ్రహ్మ తెలిపిన విధముగా 

ప్రథమం శైలపుత్రీ చ ద్వితీయం బ్రహ్మచారిణీ |

తృతీయం చంద్రఘంటేతి కూష్మాండేతి చతుర్థకమ్ ||

పంచమం స్కందమాతేతి షష్ఠం కాత్యాయనీతి చ |

సప్తమం కాలరాత్రీతి మహాగౌరీతి చాష్టమమ్ ||

నవమం సిద్ధిదాత్రీ చ నవదుర్గాః ప్రకీర్తితాః |

ఉక్తాన్యేతాని నామాని బ్రహ్మణైవ మహాత్మనా || 

అనే ఈ శ్లోకము ప్రామాణికంగా 

నవరాత్రి సమారాధ్యాం నవచక్ర నివాసినీం |

నవరూప ధరాం శక్తిం, నవదుర్గాముపాశ్రయే ||

అన్న విధమున 

శ్రీచక్ర నవ మండల నివాసిని , నవరాత్రులలో ఆరాధింపదగినది,

శక్తి రూపిణి, అయిన నవదుర్గల అవతార స్వరూపాలను చిన్నగా వివరిస్తున్నాను

1. శైల పుత్రి 

 దేవి చేతిలో త్రిశూలము మరియు కమలం ధరించి, నంది పై దర్శనమిస్తుది.  శైల‌పుత్రి ని పార్వతి లేదా హేమవతిగా కూడా పూజిస్తారు. నవరాత్ర మొదటి రోజు దేవి న శైల‌పుత్రి స్వరూపములో పూజ చేస్తారు  స్వచ్ఛమైన దేశీ నెయ్యిని నైవేద్యముగా వుంచుతారు.  స్వచ్ఛమైన నెయ్యి సమర్పణ వలన భక్తులకు వ్యాధులు మరియు అనారోగ్య రహిత జీవితాన్ని అమ్మ ఆశీర్వదిస్తుంది. దీనితో పాటు చలిమిడి , వడపప్పు , పాయసము నైవేద్యముగా సమర్పించాలి.

మంత్రం – 

వందే వాంఛితలాభాయ చంద్రార్ధకృతశేఖరాం| 

వృషారూఢాం శూలధరాం శైలపుత్రీ యశస్వినీం ‖ 

2. బ్రహ్మచారిణి 

నవరాత్రి  రెండవ రోజు బ్రహ్మచారిణి  రూపములో దేవి దర్శనమిస్తుంది.  బ్రహ్మచారిణి  స్వరూపము తెలుపు రంగు దుస్తులు ధరించి రుద్రాక్ష మాలా మరియు పవిత్రమైన కమండలము కలిగి ఉంటారు.   ఆమెను తపస్యచారిని అని కూడా అంటారు. శక్తి స్వరూపిణి యొక్క ఈ రూపాన్ని ఆరాధించడం తపస్సు, వైరాగ్యము , ధర్మం మరియు సమయ స్ఫూర్తిని ప్రేరేపిస్తుంది.   బ్రహ్మచారిణి దేవికి చక్కెర ,తీపి బూందీ మరియు పళ్ళు  నైవేద్యముగా సమర్పిస్తారు.బ్రహ్మచారిణీ దేవి కృపవలన భక్తులకు  సర్వత్ర కార్యసిద్ధి, తలచిన పనులలో విజయము ప్రాప్తించును.

మంత్రం –

దధానా కరపద్మాభ్యామక్షమాలా కమండలూ |

దేవీ ప్రసీదతు మయి బ్రహ్మచారిణ్యనుత్తమా ‖

3. చంద్రఘంట దేవి

దుర్గ దేవి యొక్క నవరాత్రి మూడవ స్వరూపము చంద్రఘంట దేవి. ఆమె కోపంతో గర్జిస్తూ, భయంకరమైన సాయుధ దేవతగా వర్ణింపబడినది. నవరాత్రి మూడవ రోజున చంద్రఘంటను పూజిస్తారు. ఆమె బంగారు రంగులో ఉంటుంది మరియు ఆమె నుదిటిపై ఆమె అర్ధచంద్రాకార చంద్రుని ధరిస్తుంది, అందుకే ఆమెను భక్తులు చంద్రఘంట అని పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం దేవతలు మరియు రాక్షసుల మధ్య జరిగిన గొప్ప యుద్ధంలో   ఆమె ఘంటానాదములు  ఉత్పత్తి చేసి ఆ ధ్వని ప్రకంపనలు వలన చాలా మంది దుష్ట శత్రువుల ప్రాణాల కోల్పోయారు. ఆమె సింహం పై సంచరిస్తారు మరియు అన్ని చెడు మరియు చెడ్డలను నాశనం చేస్తుందని నమ్ముతారు. దేవి పాలు, పాలతో చేసిన స్వీట్లు , రవ్వ కేసరి సమర్పణ ద్వారా సంతోషిస్తుంది.

మంత్రం – 

పిండజప్రవరారూఢా చందకోపాస్త్రకైర్యుతా |

ప్రసాదం తనుతే మహ్యం చంద్రఘంటేతి విశ్రుతా ‖

4.కుష్మండ దేవి

నవరాత్రి నాలుగవ రోజున కుష్మండ దేవిగా దేవిని పూజిస్తారు.బ్రహ్మాండమును రక్షించునది కూష్మాండ దేవి.

ఈమె సూర్య మండలమంతా ఆవరించినది కోలుస్తారు. ఈమె తేజస్సు అపూర్వము. ఈమె యొక్క తేజో ప్రభావముతో  బ్రహ్మాండము వెలుగొందుచున్నది. బ్రహ్మాండము లోని సకల వస్తువులలో, ప్రాణులలో గల తేజస్సు ఈమె ఆశీర్వాదమే.

‘అష్టభుజాదేవి’ అని కూడా అనబడు ఈమె ఎనిమిది భుజములతో విరాజిల్లిచుండును. ఏడు చేతులలో వరుసగా కమండలము, ధనుస్సు, బాణము, కమలము, అమృతకలశము, చక్రము, గధ ధరించి తేజరిల్లుచుండును. ఎనిమిదవ చేతితో సర్వసిద్ధులను, నిధులను ప్రసాదించు జపమాల కలిగి యుండును. ఈమె సింహవాహని. ఈ దేవిని  పూజించిన వారి సకల రోగములను, శోకములను రూపుమాపును. ఈమె భక్తులకు ఆయురారోగ్య యశోబలములను ప్రసాదించును.

 భక్తులు అరిశలు, పోంగల్ నైవేద్యము అర్పించడం ద్వారా దేవత ప్రసన్నురాలవుతుంది.

మంత్రం – 

సురాసంపూర్ణకలశం రుధిరాప్లుతమేవ చ |

దధానా హస్తపద్మాభ్యాం కూష్మాండా శుభదాస్తు మే ‖

5.దేవి స్కందమాత

 దుర్గా దేవి యొక్క ఐదవ స్వరూపము స్కందమాత,  స్కందమాత దేవి తన రెండు చేతుల్లో కమలం కమండలము మరియు గంటతో మోస్తుంది. ఆమె చిన్నారి కార్తీకేయస్వామిని తన ఒడిలో ఉంచుకొని కనిపిస్తుంది.  అందుకే దేవతకు స్కందమాత అని పేరు పెట్టారు. ఆమె భంగిమ ప్రశాంతంగా మరియు నిర్మలంగా ఉంటుంది. ఆమె కమలం మీద కూర్చుంది,  సింహం  ఆమె వాహనం. దేవతకు  పులిహోర , పెసర బూరెలు , అరటిపండ్లను నైవేద్యముగా అర్పిస్తారు. స్కందమాతను ఉపాసించుటవలన భక్తుల కోరికలన్నియు నెఱవేఱును.  ఈమెను ఉపాసించువారు దివ్య తేజస్సుతో, స్వచ్ఛకాంతులతో వర్ధిల్లుదురు.

మంత్రం – 

సింహాసనగతా నిత్యం పద్మాశ్రితకరద్వయా |

శుభదాస్తు సదా దేవీ స్కందమాతా యశస్వినీ ‖

6. కాత్యాయని దేవి

 నవరాత్రి యొక్క ఆరవ రోజు  ఆరాధించబడే దేవి కాత్యాయని శక్తి యొక్క ఒక రూపం,  నాలుగు చేతులు కలిగి ఉన్నట్లు మరియు ఖడ్గధారిణి గా దేవి దర్శనమిస్తుంది. ఆమె సింహాన్ని అధిరోహించి సంచరిస్తారు,  కాత్యాయని దేవికి భక్తులు తేనెను ప్రసాదంగా అర్పిస్తారు. ఆమె ఆశీర్వాదం వారి జీవితాలను తీపితో నింపుతుంది మరియు కష్టాల నుండి బయటపడటానికి సహాయపడుతుంది.  రోగములు, శోకములు, భయములు దూరమగును. జన్మజన్మాంతర పాపములు నశించును.

మంత్రం – 

చంద్రహాసోజ్వలకరా శార్దూలవరవాహనా |

కాత్యాయినీ శుభం దద్యాదేవి దానవఘాతినీ ||

7. దేవి కాళరాత్రి 

 నవరాత్రి ఏడవ రోజున కాళరాత్రి దేవిని పూజిస్తారు. హిందూ గ్రంథాల ప్రకారం, కాళరాత్రి దేవిని గాడిదపై స్వారీ చేసే నాలుగు సాయుధ దేవతగా అభివర్ణంచారు. ఆమె ఖడ్గము, త్రిశూలం  కలిగి ఉంటుంది. ఆమె దుర్గా యొక్క భీకర రూపం, చీకటి మరియు భయంకరమైనది. ఆమె నుదిటిపై మూడు కళ్ళు కలిగివుంటాయి, అవి మొత్తం విశ్వం దర్శనం కలిగి వుంటాయి. ఆమె భయంకరమైన అగ్ని జ్వాలలను పీల్చుకుంటుంది, ఆమె నుండి కాంతి కిరణాలు వెలువడుతున్నాయి. వెలుపల భయంకరమైన, కాళరాత్రి తన నిజమైన భక్తులకు దుష్ట శక్తులు మరియు ఆత్మల నుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది. భక్తులు బెల్లం లేదా బెల్లంతో చేసిన స్వీట్లు అందిస్తారు. ఈమె అనుగ్రహముతో గ్రహబాధలును తొలగిపోవును. ఈమెను ఉపాసించువారికి అగ్ని, జలము, జంతువులు మొదలగువాటి భయముగాని, శత్రువుల భయముగాని, రాత్రి భయముగాని ఏ మాత్రము ఉండవు.

మంత్రము – 

ఏకవేణీ జపాకర్ణపూర నగ్నా ఖరాస్థితా |

లంబోష్ఠీ కర్ణికాకర్ణీ తైలాభ్యక్తశరీరిణీ ‖ 

వామపాదోల్లసల్లోహలతాకంటకభూషణా |

వర్ధనమూర్ధ్వజా కృష్ణా కాలరాత్రిర్భయంకరీ ‖

8. మహాగౌరి దేవి 

దుర్గా అష్టమి లేదా ఎనిమిది రోజు మహాగౌరి దేవి స్వరూపముగా  ఆరాధిస్తారు. గ్రంథాల ప్రకారం, ఎద్దు లేదా తెల్ల ఏనుగుపై ప్రయాణించే నాలుగు సాయుధ దేవతగా మహాగౌరిని పూజలు చేస్తారు. ఆమె త్రిశూలము ధరించి ఉంటారు. శివుడిని తన భార్యగా పుట్టడానికి పార్వతి కఠినమైన తపస్సు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఆమె అన్ని సౌకర్యాలను త్యజించి  తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్ళారు. ఆమె ధ్యానం చాలా సంవత్సరాలు కొనసాగింది – ధైర్యమైన వేడి, చలి, వర్షం మరియు భయంకరమైన తుఫానులు. ఆమె దీర్గ తపస్సుతో  పరమశివుని  మెప్పించి మహాగౌరి గా పిలువబడింది. మహాగౌరి దేవికి నేతి గారెలు,కొబ్బరికాయను  భక్తులు అర్పిస్తారు. అష్టమి నాడు  కొబ్బరికాయలు దానం చేయడం వలన సంతానం లేని దంపతులకు సంతానము ఆశీర్వదిస్తుందని విస్తృతంగా నమ్ముతారు. దేవిని ఈ స్వరూపములో పూజించిన వారు   సమస్త కష్థములు తోలిగిపోయి దేవి అభయము పొందుదురు.  ఈ దేవిని పూజించిన  అసంభవములైన కార్యముల సైతము సంభవములే యగును.

మంత్రము – 

శ్వేతే వృషే సమారూఢా శ్వేతాంబరధరా శుచిః |

మహాగౌరీ శుభం దద్యాన్మహాదేవప్రమోదదా ‖

9. సిద్ధిధాత్రి దేవి

మహర్నవమి తొమ్మిదవ రోజు ఆరాధించబడిన సిద్ధిధాత్రి దేవి కమలం మీద ప్రశాంతంగా కూర్చున్న చతుర్ భుజి దేవతగా వుంటుంది. ఆమె కమలం, శంఖు చక్రములు  మరియు ఒక పుస్తకాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. శక్తి యొక్క ఈ స్వరూపం అజ్ఞానం మీద జ్ఞానం మరియు జ్ఞానాన్ని పొందడాన్ని సూచిస్తుంది.  సిద్ధిధాత్రి దేవత పరిపూర్ణతను సూచిస్తుంది. నవరాత్రి తొమ్మిదవ రోజున భక్తులు ఉపవాసం పాటించి చక్రపోంగలి, నువ్వులను  నైవేద్యముగా  అర్పిస్తారు. ఇది భక్తుడిని మరియు అతని కుటుంబాన్ని దురదృష్టకర ప్రమాదాల నుండి కాపాడుతుందని నమ్ముతారు.

మంత్రము – 

సిద్ధ గంధర్వ యక్షా ద్యైర సురైరమరైరపి |

సేవ్యమానా సదా భూయాత్ సిద్ధిదా సిద్ధిదాయినీ ‖ 

10. మహా దుర్గా దేవి

 విజయదశమిగా ఆచరించే పదవరోజు విజయానికి సంకేతముగా నమ్ముతారు,ఇదే రోజు భారతకాలములో శమీ వృక్షముపై వుంచిన ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకొని ధరించారు. ఈరోజును దశరా గా పండుగ చేసుకుంటారు.

శమీ లేక జమ్మి చెట్టుకు పూజచేసి తమ కోరికలు చెప్పుకోంటే అవి తీరుతాయని నమ్ముతారు. జమ్మి ఆకులను బంగారముగా భావించి పరస్పరము పంచుకోని అందరూ బాగుండాలని కోరుకుంటారు. విజయదశమి రోజు మధ్యహానము వచ్చే అభిజిత్ లగ్నములో ప్రారంభించిన వృత్తి వ్యాపార కార్యక్రములు దిగ్వివిజయముగా వుంటాయి.

అమ్మవారికి ఈరోజు పాయసము , మధుర ఫలములు(పులుపు లేనివి) నైవేధ్యముగా సమర్పించాలి. 

మంత్రము – 

సర్వమంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థ సాధకే

శరణ్యే త్ర్యయంబకే దేవీ నారాయణీ నమోస్తుతే.

శుభమస్తు

సిద్ధాంతి

సిద్ధాంతి